Fistül Sebepleri

Anal fistül; iki organ veya iki doku yüzeyi arasında anormal bir bağlantı kanalının oluşmasıdır. Sindirim kanalının son bölümü olan makat kanalı ve makatı çevreleyen deri arasında anormal bir bağlantının olmasına anal fistül- makat fistülü veya perianal fistül denir. Genel olarak daha önce bir makat apsesi sonucunda oluşan anal fistül sorunu, apsenin geliştiği salgı bezi ile apsenin drene olduğu cildi birbirine bağlayan bir geçit veya bir kanaldır.
Anal çeşitleri; anal fistüller anüsü kontrol eden kaslar ile olan ilişkilerine göre 4’e ayrılırlar.
İntersfinkterik fistüller; anüsü kontrol eden dıştaki kasın arasından geçerek makat içine açılır.
Transfinkterik fistüller; anüsü kontrol eden dıştaki kasın arasından geçerek makat içine açılır.
Suprasfinkterik fistüller; anüsü kontrol eden kasların tümünün üzerinden geçerek makat içine açılır.
Ekstrasfinkterik fistüller; anüs etrafındaki cilt ile kalın bağırsağın son bölümü olan rektum içine direkt açılır.
Fistül hastalığı çok nadir kendiliğinden iyileşebilir ve uzun zaman devam eden fistüllerde nadiren de kansere yol açabilir. Fistül olan bir hastada hangi tedavinin tercih edileceği çok önemlidir. Uygulanan tedavinin yetersizliği daha sonradan fistülün tekrarlamasına neden olacaktır. Kontrolsüz yapılan bir müdahale akabinde hasta gaitasını (dışkı) tutamayabilir. Bu sebeple özellikle ilk ameliyatın düzgün bir biçimde yapılması çok önemlidir, ameliyat sayısının artması operasyonun başarı şansını oldukça azaltmaktadır.
Anal fistül- makat anatomisi; makat fistül hastalığının sebeplerini, tedavisini ve komplikasyonlarını anlamak için anal kanal anatomisini bilmek gerekir. Anal kanal, mide- bağırsak kanalının son kısmıdır. Anal kanalı iki adet kas tabakası çevreler, bu kaslardan dıştaki, eksternal anal sfinkter, kişinin kontrolü altında çalışan çizgili kastır. Kişi bu kası kullanarak dışkılama ihtiyacını geciktirebilir. İçte olan tabaka, internal anal sfinkter, düz kas liflerindne meydana gelen kaslar kişinin kontrolü altında değildir. Her iki kas tabakası dışkısını kontrol etmesinde ve dışkısını tutmasında önemlidir.

Anal fistül rahatsızlığının oluşma nedenleri; makat apsesi en sık bilinen sebepleri arasındadır. Apse içi boşaltıldıktan sonra hastalığın başladığı anal salgı bezi ile drenej ın sağlandığı cilt arasında bir tünel oluşturabilir ve buna anal fistül denir. İltihabi durum devam ederse bu geçitten devamlı cerahat drene olur ve hastada akınntı şikayetleri olur. İlk olarak fistülün cilt tarafındaki dış ağzı iyileşirse içerde biriken iltihap sebebi ilk tekrarlayan apse gelişebilmektedir. Bunlara ek olarak; makat kanseri- kalın bağırsak kanseri, tüberküloz, iltihabi bağırsak hastalıkları- crohn hastalığı, farklı hastalıklar, yaralanma- kaza sonucu.

Anal fistül belirtileri; makat etrafında ağrı ve şişkinlik, makatta yanma, makat çevresinde iltihabi akıntı ve şiddetli kaşıntıdır. İç çamaşırlarda akıntı ile kirlenme, kötü koku, fistül oluşan hastalarda sıklıkla kanlı ve sarı renkli cerahat akıntısı şikayeti görülür. Hastalarda genel olarak ateş, halsizlik ve ağrı olmaz. Bu şikayetlerin ortaya çıkması ise tekrar apse gelişimine işaret eder; ateş, makatta dolgunluk hissi, dışkılama sorunu ve idrar yaparken zorlanmadır.