ANAL FİSTÜL NE DEMEK?

Fistül anal bölge civarında olağan dışı bir şekilde oluşmaya başlamış bir tür kanaldır. Genelde makat ve cilt dokusu arasında gelişmeye başlar. Bu bölgede öncesinde bir apse oluşmuştur. Makat bölgesinde gaz ve dışkıyı tutmaya yarayan bezler vardır. Bu bezler sayesinde kişinin gaita’sı yani dışkısı kolaylıkla dışarı atılır. Bu bezler makat bölgesindeki iç ve dış kaslara yardım eder. Kişide kabızlık sonucu bu bezler tahrip olmaya başlar. Çünkü hasta boşaltım esnasında makat bölgesini zorlar. Ardından makat bölgesinde iç ve dış kaslar da işlevini yitirmeye başlar. Kişi boşaltım esnasında makat bölgesini fazla zorladığı için bölgede yaralanmalar ve yırtılmalar meydana gelir. Bu zorlamayla birlikte makat bölgesinde apseler oluşmaya başlar. Bu apselere çeşitli bağırsak hastalıklarının da neden olduğu düşünülmektedir. Aynı zamanda crohn veya kolit hastalığı olanlarda da görülme olasılığı oldukça yüksektir. Bu apseler kişide ateşe de sebep olabilmektedir. Aynı zamanda apsesi olan kişi çamaşırında iltihaplı akıntılarla karşılaşmaya başlamıştır. Apseler içleri iltihaplı irinlerdir. Makat bölgesindeki salgı bezlerinin iltihaplanmasına tıp dilinde anal kriptit adı verilir. Apsenin patlaması durumunda bölgede bir delik meydana gelir. Bu deliğin içerisinde birikmeye başlayan iltihap zamanla içeriye doğru bir kanal oluşturur. Bu sayede içeride ve dışarda olmak üzere çift çıkışlı bir tünel oluşur. Bazen bu kanallardan birden fazla bile oluşma riski vardır. Tünele benzeyen bu kanalla birlikte apse fistüle dönüşmeye başlamıştır. Bir makat apsesinin fistüle dönüşme olasılığı %50’dir. İdrar yolu fistülleri ve anal bölgede görülen fistüller vardır. İdrar yolu fistülleri daha çok idrar torbasından uterusa (rahim ağzı) doğru bir kanal oluştururlar. Cilt dokusu ve makat bölge arasındaki fistüller ise anal fistül adı verilir. Fistüle dönüşen apseyle birlikte hastanın ağrıları şiddetlenmiştir. Aynı zamanda iltihaplı akıntıya kötü koku da eşlik etmektedir. Hastanın gündelik hayat aktiviteleri yavaşlamaya başlar. Önceden apsede oluşan sarı akıntıya kan da eşlik eder. Ateş, halsizlik gibi durumlar ise apsenin belirtileridir. Fistül rahatsızlığı sırasında ateş ve halsizlik çok sık görülmez. Kişi artık yoğun şekilde dışkılama problemi yaşamaya başlar.  Fistüller: Basit fistüller, komplike fistüller ve at nalı fistülleri olarak adlandırılırlar. Basit fistüllerin tedavisi kolaydır. Dış deliği gözle görünür haldedir ve iç deliğinden dış deliğine ulaşmak daha mümkündür. Komplike fistüllerde ise iç ağıza ulaşmak bir hayli zordur. İç ağızı gözlemlemek adına MR (emar) çektirilmesi gerekir. Uzman bir doktorun titiz çalışması ile iyileşebilir. Doğru tedavi yöntemi uygulanmazsa kişinin makat bölgesindeki iç ve dış kaslar hasar görebilir. At nalı fistülleri ise bir at nalı gibi U şeklindedir. Bu evrede artık hasta gündelik hayatına devam etmede zorluklar yaşar. En zor evredir. Kesinlikle uzman bir doktorun görmesi gerekir. Tekrar etme olasılığı yüksek bir evredir. Anal fistül tedavisinin en zor olacağı evredir. Tıp dilinde fistül çeşitleri ise intersfinkterik fistül, transfinkterik fistül, suprasfinkterik fistül ve ekstrafinkterik fistül olarak 4’e ayrılmaktadır. İntersfinkterik fistül en yaygın fistül çeşididir. Makat çevresine yakın cilde doğru ilerleyen fistüllerdir. Transfinkterik fistül ise cilde doğru ilerlerken makat çevresindeki dış kasları da aşabilen fistüllerdir. Suprasfinkterik fistülde ise iltihap makat bölgesi civarındaki bütün kasları aşabilme özelliğine sahiptir. En nadir görülen ekstrafinkterik fistülde ise artık kanal kalın bağırsağa kadar ulaşmıştır. Fistül özellikle kadınlarda yaygın bir şekilde görülmektedir. Kadınlarda fistül görülmesinin en büyük sebebi doğum yapmaktır. Doğum yapan kişi doğum esnasında vajinal kısmı çok fazla zorladığı için o bölgede bir takım yırtılmalara sebep olur. Aynı zamanda bölgeye zarar verecek bir kaza, yaralanma ve ameliyat sonucu da fistüller ortaya çıkabilmektedir.  

İNTERSFİNKTERİK FİSTÜL

t fistülleri arasında en sık karşımıza çıkan türdür. Makatı oluşturan iç (internal sfinkter) ve dış (eksternal sfinkter) kaslar arasındaki boşluktan makat çevresindeki cilde açılır. 

TRANSSFİNKTERİK FİSTÜL

Perianal fistül çeşitleri arasında karşımıza çıkabilecek ikinci fistül tipidir. Makatı oluşturan dış kasın içerisinde seyrederek kası kat edip cilde açılır. 

SUPRASFİNKTERİK FİSTÜL

En az Transsfinkterik fistül kadar karşımıza çıkan bir türdür . Makatı oluşturan tüm kasların üzerinden geçerek cildi açılır. 

EKSTRASFİNKTERİK FİSTÜL

Bu fistül diğerlerine nazaran hastalarda en az görülen tiptir. Kalın bağırsağın son bölümü ile makat etrafındaki cilde açılan fistül türüdür.