KAÇ TİP ANAL FİSTÜL VARDIR

Fistüller makat bölgesindeki apseye bağlıoluşan çift çıkışlı kanaldır. Perianal fistül veya makat apse de denmektedir. Fistüller makatta bulunan kaslarla olan ilişkilerine göre dörde ayrılmaktadır. Tıp dilinde fistül çeşitleri ise intersfinkterik fistül, transfinkterik fistül, suprasfinkterik fistül ve ekstrafinkterik fistül olarak 4’e ayrılmaktadır. İntersfinkterik fistül en yaygın fistül çeşididir. Makat çevresine yakın cilde doğru ilerleyen fistüllerdir. Transfinkterik fistül ise cilde doğru ilerlerken makat çevresindeki dış kasları da aşabilen fistüllerdir. Suprasfinkterik fistülde ise iltihap makat bölgesi civarındaki bütün kasları aşabilme özelliğine sahiptir. En nadir görülen ekstrafinkterik fistülde ise artık kanal kalın bağırsağa kadar ulaşmıştır.

İNTERSFİNKTERİK FİSTÜLLER

Hastalarımızda daha sık görülen bir fistül tipidir. 4 gruba ayrılmış anal fistül çeşitlerinden %50 lik kısım bu fistüle aittir. Perianal apseleri takiben gelişir. Genellikle anal bezlerde oluşan apsenin iç ve dış makat kasları arasında kalan boşluğa dağılması ve deriye boşalması yoluyla oluşur. Makat ağzından 0,5-2 cm mesafede bulunurlar. Apsenin içeriye veya yukarıya ilerlemesiyle de farklı tipleri oluşabilmektedir.

TRANSFİNKTERİK FİSTÜLLER

Anal fistüller grubunda %30 luk dilime sahiptir. İntersfinkterik boşluğa gelmiş apsenin yanlamasına makat dış kaslarını da delerek ilerlemesi ve sonrasında aşağı doğru ilerleyerek makattan 2-3 cm uzağında deriye açılması ile oluşur. Makat kasını deldiği seviye dış kasın %30 na kadar ise aşağı, %30-%50 arasındaki seviyede ise orta %50 yi geçen seviye ise yüksek yerleşimli transfinkterik fistüller oluşur. Bazı vakalarda bu fistül suprasfinkterik fistüle de dönüşebilir.

SUPRASFİNKTERİK FİSTÜLLER

%15 lik dilim bu fistüle aittir. Diğer ismide supralevator fistüldür. Apsenin makattaki iç dış kas arasındaki boşluktan yukarı doğru ilerlemesi ve en içteki makat dış kasının üzerinden atlayarak iskiorektal boşluğa yönelip daha sonrasında dışarıya yani deriye ulaşması sonucu oluşur.

EKSTRASFİNKTERİK FİSTÜLLER

En nadir görülen fistül tipidir. %5 lik dilime sahiptir. Genellikle delici alet yaralanmaları, apandisit apsesi ve crohn hastalıkları sonucu gelişmektedirler. Makat dış kaslarının üzerinde rektum ile makat çevresindeki deri arasında kendini gösterir.

Fistüller halk arasında üç şekildedir: Basit fistüller, komplike fistüller ve at nalı fistülleri olarak adlandırılırlar. Basit fistüllerin tedavisi kolaydır. Dış deliği gözle görünür haldedir ve iç deliğinden dış deliğine ulaşmak daha mümkündür. Komplike fistüllerde ise iç ağıza ulaşmak bir hayli zordur. İç ağızı gözlemlemek adına MR (emar) çektirilmesi gerekir. Uzman bir doktorun titiz çalışması ile iyileşebilir. Doğru tedavi yöntemi uygulanmazsa kişinin makat bölgesindeki iç ve dış kaslar hasar görebilir. At nalı fistülleri ise bir at nalı gibi U şeklindedir. Bu evrede artık hasta gündelik hayatına devam etmede zorluklar yaşar. En zor evredir. Kesinlikle uzman bir doktorun görmesi gerekir. Tekrar etme olasılığı yüksek bir evredir. 

Fistül tedavisinde birçok yöntem bulunmaktadır. Ameliyatlı ve ameliyatsız yöntemler arasında son zamanlarda en çok tercih edilen yöntem ameliyatsız lazer yöntemidir. Hastalar 5-10 dakika içerisinde hemen iyileşip gündelik hayatına geri dönebilmektedir.